على اكبر دهخدا

1242

امثال و حكم ( فارسى )

كودكى را سوى بستان خواند عم كودك چه گفت گفت رو بستان ما پستان مادر ساختند . خاقانى . كودن و خوار و خسيس است جهان خس زان نسازد همه جز با خس و با كودن . ناصر خسرو . كور آن باشد كه او بيناى نفس خود نشد . . . كانكه او بينا بنفس خويشتن شد كور نيست . . . ) مغربى . كوران خود را بخواب بينا بينند خلقى به گمان اهل يقينند همه . . . ) واعظ قزوينى . البته مراد كور مادرزاد نيست . كور آنمرغى كه كه در فخ دانه خواست كاندرون دام دانهء زهرهاست . . . ) مولوى . كور آيينه شناسد هيهات خصم تو كور و تو آئينه شرع . . . ) خاقانى . كور اخترگو . نادانى با دعوى . اسب كش گفتى سقط گردد كجاست * كور اختر گوى محرومى زراست . مولوى . نظير : كور خانه‌نشين بغداد خبر ده . كور از خدا چه خواهد دو چشم روشن ( يا ) دو چشم بينا . تمثل : آئى و گوئى كه بوسه خواهى ؟ - خواهم * كور چه خواهد بجز دو ديدهء روشن . فرخى . من آن خواهم كه باشى تو شكيبا * چه خواهد كور جز دو چشم بينا . ويس و رامين . بگفتا اذن خواهى چيست از من * چه بهتر كور را از چشم روشن . جامى . كور اگر گوهر نبيند گو مبين . عطار . كور اوغلى خواندن . با دعاوى ناحق و گفته‌هاى باطل حقى را انكار كردن . كور ببازار كچل بحمام . رسوا . كور بچراغ احتياج ندارد . گج . كور به كار خود بيناست . نظير : هركسى مصلحت خويش نكو ميداند . كور بيكار جوالدوز بخايه خود زند . آن شنيدى كه بود مردى كور * آدمى صورت و بفعل ستور رفت روزى بسون گرمابه * ماند تنها درون گرمابه سوزنى تيز در گرفته بچنگ * كرد زى خايهاى خويش آهنگ سوزن اندر خليد در خايه * آن‌چنان كور جلف بىمايه